พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร หรือพระสุโขทัยไตรมิตร เป็นพระพุทธรูปประธานในพระวิหาร วัดไตรมิตรวิทยาราม วรวิหาร เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร ลักษณะเป็นพระพุทธรูปหล่อด้วยทองคำปางมารวิชัย ประทับขัดสมาธิราบ ศิลปะสุโขทัย ขนาด หน้าตักกว้าง ๖ ศอก ๔ นิ้ว สูง ๗ ศอก ๑ คืบ ๙ นิ้ว
ลักษณะทางพุทธศิลป์ถือว่าเป็นพระพุทธรูปศิลปะสุโขทัย (หมวดใหญ่) ซึ่งมีพระพักตร์รูปไข่ ขมวดพระเกศาค่อนข้างเล็ก - ปานกลาง พระเกตุมาลาสูง พระรัศมีเป็นเปลว พระขนงโก่ง พระเนตรเหลือบลงต่ำ พระนาสิกโด่ง แย้มพระโอษฐ์เล็กน้อย พระพาหาใหญ่ บั้นพระองศ์เล็ก สังฆาฏิเล็กยาวจรด พระนาภี ปลายหยักคล้ายเขี้ยวตะขาบ นิ้วพระหัตถ์เรียวยาวไม่เสมอกัน เป็นแบบความงามตามอุดมคติอย่างแท้จริง โดยรูปแบบกำหนดอายุอยู่ในราวกลางพุทธศตวรรษที่ ๑๙ - กลางพุทธศตวรรษที่ ๒๐
พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร เป็นพระพุทธรูปที่มีพุทธลักษณะงดงาม สันนิษฐานว่า เป็นพระพุทธรูปสำคัญในสมัยสุโขทัย แต่ไม่ปรากฏหลักฐานว่าอัญเชิญลงมากรุงเทพมหานครเมื่อใด พระพุทธรูปองศ์นี้ปั้นปูนปิดทับ จนดูเป็นพระพุทธรูปปูนปั้น เดิมประดิษฐานอยู่ที่วัดโชตวนาราม หรือวัดพระยาไกร ซึ่งเป็นวัดร้าง สมเด็จพระวันรัต (เฮง เขมจารี) เจ้าคณะแขวงล่าง และสมเด็จพระวันรัต (ปลด กิตฺติโสภโณ) จึงให้คณะกรรมการวัดสามจีน (วัดไตรมิตร วิทยาราม)อัญเชิญมาประดิษฐานข้างพระเจดีย์วัดสามจีนในฐานะที่วัดสามจีน เป็นวัดใต้ปกครองของเจ้าคณะปกครองแขวงล่าง
ต่อมาเมื่อได้บูรณปฏิสังขรณ์วัดสามจีนและเปลี่ยนขื่อเมินวัดไตรมิตร วิทยาราม และทำพิธีเปิดป้ายเมื่อวันที่ ๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๘๒ แล้ว พระวีรธรรมมุนิได้ดำริให้สร้างพระวิหารเพื่อประดิษฐานพระปูนปั้นองศ์นั้น เมื่อสร้างพระวิหารแล้วเสร็จ คณะกรรมการวัดได้พยายามอัญเชิญขึ้นไป ประดิษฐานบนพระวิหารหลายหนแต่ก็ไม่เป็นผลสำเร็จ จนกระทั่งวันที่ ๒๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๘ ฝนตกตอนใกล้รุ่ง พระวีรธรรมมุนิพบว่าปูนตรง พระอุระแตกกะเทาะหลุดออกมาเห็นรักปิดทองอยู่ขั้นหนึ่ง จึงให้พระภิกษุ สามเณรช่วยกันกะเทาะปูนที่หุ้มองศ์พระไว้นั้นออก จึงเห็นเป็นทองตลอด ทั้งองค์
เมื่ออัญเชิญพระสุโขทัยไตรมิตรขึ้นประดิษฐานในพระวิหารแล้ววัดไตรมิตรวิทยาราม วรวิหาร ได้จัดงานฉลองสมโภชในวันศุกร์ที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๔๙๙ บาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล อดุลยเดช บรมนาถบพิตร พระราชทานนามพระสุโขทัยไตรมิตรว่า “พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร”
ภาพพระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร (พระสุโขทัยไตรมิตร)
ที่มา: กรมการศาสนา (2560: 50)