วัดพระศรีสรรเพชญ์
ที่ตั้ง : ถนนศรีสรรเพชญ์ ตำบลประตูชัย อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 13000
ประวัติความเป็นมา
วัดพระศรีสรรเพชญ์ เป็นโบราณสถาน พระราชพงศาวดาร กรุงศรีอยุธยาระบุว่า “สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง) โปรดให้สร้างพระราชวังขึ้น เพื่อเป็นที่ประทับบริเวณหนองโสน” ต่อมาในแผ่นดินสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ พ.ศ. 1991 ทรงโปรดฯ ยกพื้นที่พระราชวังเดิมให้เป็นวัดและใช้เป็นที่ประกอบ พระราชพิธีต่างๆ
ในสมัยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 โปรดให้สร้างพระสถูป ขึ้น 2 องค์เพื่อบรรจุพระอัฐิสมเด็จพระบรมไตรโลก(พระราชบิดา) และสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 (พระเชษฐา) พร้อมทั้งทรงโปรดฯ ให้สร้างพระวิหารหลวงขึ้นเพื่อประดิษฐานพระพุทธรูปทองคำ ประทับยืน ถวายพระนามว่า “พระศรีสรรเพชญ์” ทำให้วัดแห่งนี้ ถูกเรียกขานว่า “วัดพระศรีสรรเพชญ์” ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
เมื่อครั้งเสียกรุงศรีอยุธยาในปีพ.ศ.2310 วัดพระศรี สรรเพชญ์ถูกเผาไหม้ทั้งพระอาราม ส่วนองค์พระศรีสรรเพชญ์ก็ถูกข้าศึกสำรอกทองที่หุ้มไปคงเหลือแต่แกนภายใน ภายหลังจาก สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์สมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช พระองค์ทรงโปรดให้สร้างพระเจดีย์ขึ้นเพื่อบรรจุแกนพระศรี สรรเพชญ์ไว้ภายใน แล้วถวายพระนามว่า“พระเจดีย์ศรีสรรเพชญ ดาญาณ”
สถานที่สำคัญและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายในวัด
วัดพระศรีสรรเพชญ์ มีศาสนวัตถุและโบราณสถานสำคัญ ที่ประชาชนให้ความเคารพศรัทธา เดินทางมาสักการะบูชาและ เยี่ยมชม คือ
เจดีย์สามองค์
เป็นเจดีย์ประธานทรงระฆังเรียงจากตะวันออกสู่ตะวันตก ตั้งอยู่บนฐานไพที่เดียวกัน อีกสามมุขเป็นซุ้มจระนำสันนิฐานว่า เคยประดิษฐานพระพุทธรูป มณฑปองค์ทิศตะวันออกประดิษฐาน รอยพระพุทธบาท ส่วนมณฑปอีกสองค์ประดิษฐานพระพุทธรูป
วิหารหลวง
เป็นพระวิหารที่ประดิษฐานพระศรีสรรเพชญ์ ตั้งอยู่ ทางด้านทิศตะวันออกของเจดีย์ประธาน
มณฑปจตุรมุข
หรือวิหารจตุรมุขตั้งอยู่ด้านหลังเจดีย์ประธาน มณฑปเป็น อาคารที่มีมุข 4 ด้าน ประดิษฐานพระพุทธรูปสี่อิริยาบถ คือ พระพุทธรูปนั่ง นอน ยืน และเดิน ปัจจุบันเหลือเฉพาะพระพุทธรูป ประทับนั่งภายในมุขด้านทิศตะวันออก