วัดพระธาตุดอยเขาควาย
ที่ตั้ง : 101 ถนน สันโค้งหลวง ซอย 9 ตำบล รอบเวียง อำเภอเมืองเชียงราย เชียงราย 57000
ประวัติความเป็นมา
ตามตํานานพื้นบ้านเล่าว่าประมาณ 1,000 กว่าปีล่วงมาแล้ว พระยาธรรมมีกะราช เจ้าผู้ครองเมืองเชียงราย ได้สร้างวัดพระธาตุ ดอยเขาควายขึ้นมา โดยได้นําพระบรมสารีริกธาตุส่วนข้อมือนิ้วก้อยข้างซ้าย ของพระพุทธเจ้าที่ได้รับการถวายจากคณะสงฆ์ที่เข้ามาเผยแพร่พระพุทธ ศาสนาในดินแดนล้านนา พระยาธรรมมีกะราชจึงให้อัญเชิญพระบรมสารี ริกธาตุบรรจุไว้ในองค์เจดีย์
วัดดอยเขาควายมีจุดชมวิวเมืองเชียงรายใกล้ตัวเมืองเชียงราย มากที่สุด เป็นที่ประดิษฐานองค์พระบรมสารีริกธาตุ เพื่อให้พุทธศาสนิกชน ทั่วไปได้กราบไหว้บูชา ทุกๆ ปีจะมีประเพณีสรงน้ำพระธาตุ ในวันเพ็ญ เดือนแปดเป็งซึ่งตรงกับวันเพ็ญวิสาขบูชา
สถานที่สําคัญและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายในวัด
วัดพระธาตุดอยเขาควายมีศาสนวัตถุและโบราณสถานที่ประชาชน ให้ความเคารพศรัทธาเดินทางมาสักการะบูชา คือ
พระบรมสารีริกธาตุประดับด้วยกระจกสีเจดีย์ทรงปราสาทแบบล้านนา
พระธาตุดอยเขาควายแห่งนี้ มีการประดับเจดีย์บริวารที่บริเวณ ฐานเขียงล่างแทนองค์ประกอบขององค์พระธาตุดอยเขาควาย คือส่วนฐาน ฐานเขียง 2 ฐาน รองรับฐานบัว 1 ฐาน ซึ่งมีการย่อมุม (เพิ่มมุม เพื่อรองรับจระนำที่ประดิษฐานพระพุทธรูปของส่วนเรือนธาตุ และมีเจดีย์ บริวาร ที่มุมทั้ง 4 ของฐานเขียง ส่วนกลางเป็นธาตุ เป็นอาคารสี่เหลี่ยม ย่อมุมไม้ยสืบ ประดับซุ้มจระนําที่ประดิษฐานพระพุทธรูปทั้ง 4 ด้านส่วนยอด เป็นเจดีย์ทรงระฆัง ประกอบด้วยฐานเหลี่ยมย่อมุมไม้ยี่สืบ และชุดฐานกลม รองรับองค์ระฆังเหนือขึ้นไป คือองค์ระฆังไม่มีบัลลังก์ ต่อด้วยปล้องไฉน ปลียอด ประทับฉัตรตามลําดับ และมีการประดับตกแต่งพระธาตุ ด้วยกระจกสีทั้งองค์
แมงสี่หูห้าตา
ตํานานการสร้างวัด แมงสี่หูห้าตา เป็นสัตว์ประหลาดรูปร่าง คล้ายหมีสีดําตัวอ้วน มีหู 4 หู และมีตา 5 ดวง รับประทานถ่านไฟแดง และถ่ายมูลออกมาเป็นทองคํา ซึ่งแมงสี่หูห้าตาตัวนี้เป็นจุดเริ่มต้นของตํานาน วัดพระธาตุดอยเขาควายแก้ว และเป็นตํานาน ที่เชื่อกันว่าเป็นสาเหตุที่ทําให้ ผู้ชายหลงรักอนุภรรยามากกว่าเอกภรรยา