วัดป่านาคำน้อย วัดป่านาคำน้อย เดิมชื่อ วัดอุดมมงคลวนาราม เป็นนามที่ได้รับเมตตาจาก องค์หลวงตาพระมหาบัว ญาณสัมปันโน ซึ่งต่อมาทางราชการมีแนวคิด เกี่ยวกับการตั้งชื่อวัดให้สอดคล้องกับชื่อหมู่บ้านที่ตั้งของวัด จึงได้ใช้นามว่า “วัดป่านาคำน้อย” ดั่งเช่นในปัจจุบัน
ผู้ก่อตั้ง : หลวงพ่ออินทร์ถวาย สันตุสสโก
ในช่วงปี พ.ศ. 2523 หลวงพ่ออินทร์ถวาย สันตุสสโก ได้มีโอกาสเที่ยวปลีกวิเวกธุดงค์จากวัดป่าบ้านตาด เพื่อหาความสงบให้จิตใจ มายังบริเวณเขต อ. นายูง จ.อุดรธานี เห็นว่าเป็นสถานที่สัปปายะเหมาะสำหรับการปฏิบัติภาวนา ซึ่งในขณะนั้นเป็นพื้นที่อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ป่านายูง และป่าน้ำโสม มีสภาพทรุดโทรม และเป็นพื้นที่ป่าที่ได้รับสัมปทานไปแล้วหลายวาระ ประกอบกับเป็นพื้นที่สีแดง อยู่ในเขตปฏิบัติการณ์ของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย น่าจะได้รับการฟื้นฟูทั้งทางรูปธรรมและนามธรรม โดยที่องค์หลวงพ่อได้เคยวิเวกมาในแถบนี้ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2516 เป็นต้นมา หลายวาระด้วยกัน จนกระทั่งเมื่อปี พ.ศ. 2523 ได้ธุดงค์มาอีกรอบหนึ่ง ในครั้งนี้ ได้ธุดงค์มาปักกลด ณ บริเวณต้นกระท้อน ริมห้วยราง (ตรงบริเวณที่เป็นโรงครัวในปัจจุบัน) เห็นว่าเป็นสถานที่สัปปายะ เหมาะสมกับการปฏิบัติสมณ-ธรรม จึงได้นำคณะศรัทธาญาติโยมพุทธบริษัท ร่วมกันก่อสร้างเป็นสำนักปฏิบัติกรรมฐานดำเนินตาปฏิปทา องค์พ่อแม่ครูบาอาจารย์หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต แต่องค์หลวงตาพระมหาบัวได้เรียกให้หลวงพ่อ กลับไปช่วยกิจธุระยังวัดป่าบ้านตาดก่อน กระทั่งกาลต่อมาหลวงพ่อจึงได้กลับมายังเขตอำเภอนายูงอีกครั้ง และได้ร่วมกับศรัทธาญาติโยม ในท้องที่หมู่บ้านนาคำน้อย ร่วมก่อตั้ง “วัดป่านาคำน้อย” ขึ้น โดยองค์หลวงตาได้เมตตาตั้งชื่อวัดให้ว่า “วัดอุดมมงคลวนาราม”
วัดป่านาคำน้อย ได้รับการตั้งเป็นวัดเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2529 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 18 มกราคม 2531 ตามบัญชีรายชื่อวัดที่ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา งวดที่ 6 ประจำปี 2530 ลำดับที่ 36 วัดนาคำน้อย ตำบลบ้านก้อง อำเภอน้ำโสม (ในขณะนั้น) จังหวัดอุดรธานี ขนาดวิสุงคามสีมากว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร ดังประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 105 ตอนที่ 14 วันที่ 22 มกราคม 2531 กองพุทธสถานกรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ วันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2531 เพื่อดำเนินตามแนวทางที่องค์หลวงตาพระมหาบัว ญาณสัมปันโน ได้เมตตาชี้แนะไว้ว่า “สถานที่นี้เหมาะสำหรับผู้สนใจภาวนา เพราะเป็นป่า เป็นเขา สงบสงัด”
ข้อมูลการเดินทาง
1.ทางรถยนต์ : จากตัวเมืองอุดรธานี ออกทางหลวงหมายเลข 2 มุ่งหน้าไป จ.หนองคาย ถึงหลัก กม. ที่ 13 บ้านดงไร่
แยกซ้ายไป อ.บ้านผือ เดินทางจาก อ.บ้านผือ สู่ อ.นายูง รวมระยะทางประมาณ 113 กม.
ตรวจสอบเส้นทาง Google Map https://bit.ly/3qnbeAV
2.ทางรถทัวร์ : มีรถปรับอากาศชั้น 1 จากสถานีขนส่งหมอชิตผ่านหน้าวัด บริษัท สวัสดีอีสาน เส้นทาง กรุงเทพฯ- อ.นายูง
ตรวจสอบเส้นทาง https://bit.ly/3mzSFbz
3.รถไฟ : มีการเดินรถระหว่าง กรุงเทพฯ-อุดรฯ ไป-กลับทุกวัน
ตรวจสอบตารางการเดินทาง https://bit.ly/3qmPYve
4.เครื่องบิน : ตรวจสอบกับสายการบินก่อนเดินทาง
5. รถเช่า : จากจังหวัดอุดรธานีไปวัดป่านาคำน้อย มีระยะทางประมาร 117 กม. ใช้เวลาเดินทางประมาณ 1.55 ชม. มีรถให้บริการทั้งแบบเช่าขับเอง และแบบเช่า พร้อมคนขับ
(สำนักงานการท่องเที่ยวอุดรธานี โทร 042-325-406-7)